Mehmet Nuri Demirağ – Türkiye’nin Efsanesi

TT: Mehmet Nuri Demirağ – Türkiye’nin Efsanesi

  • Mehmet Nuri Demirağ – Türkiye’nin Efsanesi

    Mehmet Nuri Demirağ – Türkiye’nin Efsanesi

Mehmet Nuri Demirağ – Türkiye’nin Havacılık Efsanesi

(Bakınız – Nuri Demirağ Kimdir, Neler Yapmıştır?)

Mehmet Nuri Demirağ’ın Türk Ruhu

Dönemin en zengin iş adamı olan Mehmet Nuri Demirağ, 1936 yılında devletin ilk uçak fabrikasına kurma girişimine başladı. O yıllarda ordunun uçak ihtiyacı halktan ve zengin iş adamlarından toplanan bağışlarla karşılanmaktaydı. Mehmet Nuri Demirağ'dan uçak satın alması için başlatılan bir bağış kampanyasına katılması istenildiğinde, “Benden bu millet için bir șey istiyorsanız, en mükemmelini istemelisiniz. Mademki bir millet tayyaresiz yaşayamaz, öyleyse bu yaşama vasıtasını başkalarının lütfundan beklememeliyiz. Ben bu uçakların fabrikasını yapmaya talibim.” sözleriyle cevap niteliğinde karşılık vermişti.

Uçak Fabrikası ve Gök Okulu

Mehmet Nuri Demirağ, fabrikayı memleketi Divriği’de kurmayı planlamıştı. Ancak öncelikle İstanbul’da bir deneme atölyesi kurulacaktı. Bu amaçla Çekoslovak bir şirketle anlaştı. İstanbul’da Deniz Müzesi'nin yakınında bulunan, Barbaros Hayrettin Paşa İskelesi yanında atölye binası inşa edildi. Deneme uçuşlarını yapabilmek için Yeşilköy de bulunan Elmas Paşa Çiftliği’ni satın aldı. Elmas Paşa Çiftliği üzerinde büyük bir uçuş sahası, büyük hangarlar ve uçak tamir atölyesi yaptırdı.

O günkü, uçuş sahası, Avrupa'nın en büyük Havalimanı olan Amsterdam Havalimanı büyüklüğündeydi ve bu alan, kısa bir zaman öncesine kadar Uluslararası İstanbul Atatürk Havalimanı olarak kullanıldı.

Uçuş alanı tamam, ama uçakları kullanacak Türk pilotların da yetişmesi için bir havacılık okulu kurulması gerekiyordu. Uçuş pistinin bulunduğu arazide Gök Okulu kuruldu. Okul, 1943 yılına kadar 290 pilot yetiştirdi. Elmas Paşa Çiftliğindeki Gök Okulundan önce Sivas Divriği’de de bir mesleki Gök Ortaokulu açtı. Sivas vilayetinin hiçbir ilçesinde ortaokul yokken, açılmış bu okulda öğrencilerin tamamı burslu olarak eğitim alarak, tüm masrafları karşılanıyordu ve öğrenciler havacılığı benimsemeleri için İstanbul'a getirtilip, uçuş dersleri veriliyordu.

Barbaros Hayrettin Paşa İskelesi yanındaki uçak fabrikasında üretilecek, uçak ve planörlerin planlarını Türkiye’nin ilk uçak (tayyare) mühendisi olan Selahattin Reşit Alan çizdi. 1936 yılında ilk tek motorlu uçak üretildi ve Nu.D-36 adı verildi. 1938 yılında Nu.D-38 adlı çift motorlu 6 kişilik yolcu uçağı yapıldı. Nu.D-38, 1944 yılında dünya havacılığı yolcu uçakları A sınıfına alındı. İlk uçak siparişini 1938 yılında Türk Hava Kurumu (THK) verdi.

Mehmet Nuri Demirağ, havacılık alanında çalışmalarına 1939’da Türkiye’nin ilk yerli paraşüt üretimini gerçekleştirerek devam etti. 1941’de tamamen Türk yapımı ilk uçak İstanbul’dan Divriği’ye uçtu. Mehmet Nuri Demirağ’ın oğlu ve Gök Okulu’nun ilk mezunlarından olan Galip Demirağ, bu uçuşta pilot idi.

THK tarafından sipariş edilen 65 planör kısa sürede teslim edildikten sonra, Nu.D-36 adlı 24 eğitim uçağı tamamlanmış, deneme uçuşları İstanbul’da gerçekleşmişti.

Uçak Fabrikasının Kapanması

THK’nın siparişi olan ve son olarak İstanbul’dan Eskişehir’e uçan uçakların teslimi için Eskişehir’de bir kez daha test uçuşu yapılması talep edilmiştir. Selahatin Reşit Alan, 1938 yılında Nu.D-36 uçağıyla iniş yaparken, çevredeki hayvanlar hava alanına girmesin diye pistte açılan hendeği görmez ve hendeğe düşer. Reşit Alan bu kazada vefat eder. Bu kazadan sonra THK siparişi iptal etti. Siparişin iptal edilmesinin arka planı burada açıklanmıştır. Mehmet Nuri Demirağ, mahkemeye verdiği THK ile yıllar süren bir mahkeme sürecine girdi. Mahkeme THK lehine sonuçlandı. Ayrıca uçakların yurt dışına satılamaması için bir de kanun çıkartılır. Bu yüzden sipariş alamayan fabrika 1950’li yıllarda meclis kararı ile kapatılır. Beşiktaş’ta üretilen uçakların uçuş deneme testleri ve gök okulu için yapılan pistler, hangarlar, üzerilerindeki bütün yapılı binalar o yıllarda dünyanın en büyük havalimanı Amsterdam Havalimanı büyüklüğündeki bütün kurulu tesisler istimlak edildi. Bu havalimanı günümüzdeki Atatürk Havalimanı’dır.

İspanya, İran ve Irak’tan alınan siparişler engellendi, elde kalan uçaklar hurdacıya satıldı. Mehmet Nuri Demirağ’ın davayı kaybettikten sonra hükümet üyeleri ve cumhurbaşkanına mektuplar yazarak yanlışlığın düzeltilmesi için yaptığı girişimler başarısız oldu, fabrika tekrar açılamadı.

Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra birçok hata yapılmıştır. Hata demek aslında biraz zayıf bir tanım. Resmen Türkiye’nin geleceğini çalmışlardır. Türkiye’yi Yönetenlerin yapmış oldukları hataları ve ayrıntıları öğrenmek için tıklayın

En çok istenen makaleler

 

En çok okunan makaleler

 

Bu site Yatırıma Uygun Arsa | Arazi | Tarla | Bahçe, Kariyer, Online Oyunlar ve Bahisler, Yeni Elektik Üretim Sistemi Projesi, Geleceğin Projeleri ve Güncel Olaylar hakkında içerikler ve bilgiler paylaşmaktadır.
Designed by @chalilozdemir     DMCA.com Protection Status     Script logo